ADIPEC 2026 Hürmüz Krizinin Gölgesinde Açılıyor: Petrol ve Gaz Sektörünü Neler Bekliyor?

ADIPEC 2026 nedir ve kimler katılıyor?

Abu Dabi Uluslararası Petrol Fuarı ve Konferansı (ADIPEC), 2–5 Kasım 2026 tarihleri arasında Abu Dabi Ulusal Sergi Merkezi'nde (ADNEC) düzenleniyor ^[1]. Açılış töreni ise Abu Dabi Enerji Merkezi'nde yapılacak ^[1]. Etkinliğin ev sahibi Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi (ADNOC), organizatörü ise dmg events ^[1]. Fuarın resmî internet sitesinde "Enerji fırsatlarının şekillendiği yer" sloganı yer alıyor ^[1].

Gulf News'ün haberine göre organizatörler, 170'ten fazla ülkeden 239.000 ziyaretçi bekliyor ^[2]. Habere göre fuarda 2.250'den fazla katılımcı şirket, 1.800 konuşmacı, 30 ülke pavyonu ve 16 salona yayılan 380'den fazla oturum bulunacak ^[2]. Etkinlik, BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan'ın himayesinde gerçekleştiriliyor ^[2].

Katılımı teyit edilen konuşmacılar arasında BAE Enerji Bakanı Suheyl el-Mazrui ile Mısır, Ürdün, Bahreyn, Lübnan ve Libya'dan bakanlar bulunuyor ^[2]. Almanya'dan Katherina Reiche, Türkiye'den Alparslan Bayraktar ve Japonya'dan Kei Takagi de konuşmacı listesinde yer alıyor ^[2]. ADIPEC 2026 Başkanı Abdulmunim Saif Al Kindy, etkinliğin "bu yıl küresel enerji sektörü için kritik bir dönemde gerçekleştiğini" söyledi ^[2].

ADNOC, fuara giden süreci şimdiden tedarikçilere yönelik duyurular için kullandı. Şirket, 25 Ekim'de düzenlediği Make it with Adnoc Forumu'nda 200'ü aşkın ürünü kapsayan 60 milyar dirhem (16,3 milyar $) değerinde yerli üretim fırsatı sundu ^[3].

Sektör bir araya gelirken Hürmüz Boğazı ne durumda?

Trafik hâlâ zayıf. Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO) merkezi, 28 Ekim'e kadar olan haftada 122 çıkış ve 155 giriş yönünde geçiş kaydetti ^[4]. Bu, savaş öncesi seviyelerin yaklaşık %70 altında demek ^[4]. UKMTO ayrıca Ekim ayında gemilere yönelik en az 35 saldırı saydı; bu, çatışmanın Şubat'ta başlamasından bu yana herhangi bir ayda görülen en yüksek sayı ^[4].

Son olaylar fuardan yalnızca günler önce yaşandı. UKMTO'nun açıklamasına göre 29 Ekim'de küçük bir tekne, Umman'ın Hasab kentinin yaklaşık 25 deniz mili kuzeydoğusunda bir tankere iki patlayıcı düzenek yerleştirdi ^[5]. Yangın söndürüldü ve mürettebattan yaralanan olmadı ^[5]. İran Devrim Muhafızları, "izinsiz" olarak nitelendirdiği güzergâhları kullanan birkaç tankerin alev aldığını açıkladı; bu iddialar bağımsız olarak doğrulanamadı ^[4,5]. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper, ana deniz ulaşım koridorlarının mayınlardan temizlendiğini söyledi ^[5].

Buna karşın hacimler ilkbahardaki seviyelerden toparlandı. gCaptain'in aktardığına göre Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Eylül ayında boğazdan geçen petrol akışını günde 10,9 milyon varil (milyon v/g) olarak hesapladı ^[6]. Rafine ürünler ise çok geride kalıyor. Orta Doğu'nun ürün sevkiyatları Eylül'de 1,9 milyon v/g'de kaldı; savaştan önce bu rakam 4,7 milyon v/g idi ^[6].

Taşımacılık maliyetleri riski yansıtıyor. Enterprise AM'nin aktardığı Baltic Exchange değerlendirmelerine göre Orta Doğu–Doğu Asya güzergâhlarında süper tankerlerin günlük kazançları bu yıl %4.400'ün üzerinde arttı ^[7]. Gemi brokerleri Bloomberg'e, bazı Körfez seferlerinin 40 milyon $'a varan bedellerle kiralandığını söyledi ^[7]. Sigorta brokeri Marsh, Temmuz ayında savaş riski primlerini tekne değerinin %3 ila %10'u olarak hesapladı; savaştan önce bu oran yaklaşık %0,25 idi ^[8].

Körfez üreticileri ham petrolü piyasaya nasıl ulaştırıyor?

Çoğunlukla boru hatları ve mekik tankerlerle. Kpler'e göre 1–28 Eylül arasında bölgeden günde en az 16,5 milyon varil ham petrol çıktı ^[9]. Bunun yaklaşık %60'ı Hürmüz'den geçti; savaştan önce bu oran %83 idi ^[9]. Varillerin %23'ü başta Fujairah olmak üzere Umman Körfezi kıyısından yüklendi, %17'si ise Kızıldeniz'den sevk edildi ^[9].

Baypas edilen varillerin en büyük kısmını Suudi Arabistan'ın Doğu–Batı boru hattı taşıyor. Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman, 6 Ekim'de hattın günde 5,8 milyon varil pompaladığını açıkladı ^[10]. Hattın azami kapasitesi günde 7 milyon varil; Kpler ise hatta düzenlenen saldırının ardından Ağustos ayındaki akışı yaklaşık 2 milyon varil olarak tahmin etmişti ^[10]. Bakan, krallığın bu saldırının ardından "beş altı gün içinde" boru hattını yeniden kullanmaya başladığını söyledi ^[10].

BAE ise Abu Dabi Ham Petrol Boru Hattı olarak da bilinen Habşan–Fujairah hattına dayanıyor. Gulf News'ün haberine göre hat günde 1,8 milyon varile kadar petrol taşıyabiliyor ^[11]. Kpler, Fujairah'taki yüklemelerin 1,1 milyon v/g'den 2,7 milyon v/g'ye çıktığını belirtiyor; bu toplam, mekik tankerlerle taşınan ham petrolü de kapsıyor ^[9].

Daha fazla kapasite yolda. ADNOC CEO'su Sultan Al Jaber, Mayıs ayında Fujairah'a uzanan ikinci boru hattının "neredeyse %50 oranında tamamlandığını" ve 2027'ye yetiştirilmek üzere hızlandırıldığını söyledi ^[11]. Gulf News, yeni hattın ADNOC'un Fujairah üzerinden ihracat kapasitesini iki katına çıkarmasının beklendiğini aktarıyor ^[11]. Bloomberg ise 28 Ekim'de ADNOC'un bazı Asyalı rafinerilere, açık denizdeki Upper Zakum sahasının ham petrolünün 2027 başında Fujairah'tan yüklenebileceğini bildirdiğini yazdı ^[12]. Aynı habere göre ADNOC konuya ilişkin yorum yapmadı ^[12].

Brent neden altı ayın zirvesinde?

Brent, 30 Ekim'de 118 $'ı gördükten sonra günlük bazda %2,4 artışla varil başına 117,64 $'dan kapandı ^[4]. Brent Ekim ayında %13,6 değer kazanırken West Texas Intermediate (WTI) %15,2 yükseldi ^[4]. Oil & Gas Middle East'in haberine göre Brent'in ay içindeki en düşük kapanışı 7 Ekim'deki 100,20 $ oldu ^[13].

Yükseliş, Ekim ayında saldırılarda yaşanan artışın ve görüşmelere ilişkin belirsizliğin ardından geldi ^[4]. Stoklar ise eskisine göre daha ince bir tampon sunuyor. IEA'ya göre gözlemlenen küresel petrol stokları Eylül sonunda savaş öncesi seviyelerin 509 milyon varil altındaydı ^[6]. Üye ülkeler Ekim ortasına kadar acil durum stoklarından yaklaşık 330 milyon varil piyasaya sürmüştü ^[14]. Bu ülkeler 15 Ekim'de, 20 milyon varilin üzerinde dizel dâhil olmak üzere kalan yaklaşık 100 milyon varilin salımını hızlandırma konusunda anlaştı ^[14].

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), spot Brent'in Doğu–Batı boru hattına yönelik saldırının ardından 15 Eylül'de 131 $ ile zirve yaptığını belirtti ^[15]. Kurum, Ekim görünümünde Orta Doğu akışlarının dördüncü çeyrek boyunca kısıtlı kalacağını ve bölgesel üretimin büyük kısmının 2027'nin ikinci çeyreği sonuna kadar çatışma öncesi seviyelere döneceğini varsaydı ^[15].

Katar'ın LNG'sinde neler oluyor?

Gaz ihracatçılarının seçenekleri petrol üreticilerinden daha az. The National'ın aktardığına göre İtalyan Edison şirketi, QatarEnergy'nin sevkiyatlarına ilişkin mücbir sebep ilanını Aralık sonuna kadar uzattığını açıkladı ^[16]. Ras Laffan'a yönelik bir İran saldırısı, Katar'ın sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) kapasitesinin yaklaşık yüzde 17'sini devre dışı bıraktı ^[16].

QatarEnergy CEO'su Saad Al Kaabi, gemi bulunması hâlinde hasar görmemiş tesislerin bir barış anlaşmasından sonraki bir hafta içinde yeniden çalışmaya başlayabileceğini söyledi ^[16]. Al Kaabi, hasar gören iki üretim hattının onarımının yaklaşık üç yıl süreceğini belirtti ve baypas boru hattı seçeneğini dışladı ^[16]. QatarEnergy ayrıca Cheniere ve Woodside ile yılda 7 milyon ton ABD LNG'si alım anlaşması imzaladı ^[16]. Avrupa'nın gösterge gaz fiyatı TTF, 29 Ekim'e kadar olan haftada megavatsaat başına 95 €'nun üzerine çıktı ^[16].

ADNOC, BAE ve diğer üreticiler ne söyledi?

BAE yetkilileri doğu kıyısını öne çıkarıyor. Dışişleri Bakanlığı'nın Enerji ve Sürdürülebilirlikten Sorumlu Bakan Yardımcısı Abdulla Balalaa, 20 Ekim'de aktarılan açıklamasında sevkiyatlar için "BAE'nin sıfır Hürmüz Boğazı stratejisini benimsediğini" söyledi ^[17]. Balalaa, "BAE'nin Umman Körfezi'ne bakan doğu kıyısı faaliyette" diye ekledi ^[17].

Al Jaber ise konuyu güzergâhlar üzerinden ele alıyor. Mayıs ayında Atlantic Council'in bir etkinliğinde "Dünya enerjisinin hâlâ çok büyük bir kısmı çok az sayıdaki dar boğazdan geçiyor" dedi ^[11]. Al Jaber, çatışma öncesi akışlara dönüşün en az dört ay süreceğini de söyledi ^[11].

BAE artık üretim politikasını OPEC dışında belirliyor. Ülke 28 Nisan'da, Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklık da dâhil olmak üzere yakın vadeli oynaklığı gerekçe göstererek 1 Mayıs'tan itibaren OPEC ve OPEC+'tan ayrılacağını duyurdu ^[18]. BAE, talebe paralel olarak piyasaya kademeli şekilde daha fazla üretim sunacağını açıkladı ^[18].

Diğer üreticiler de sistemin dayanıklılığı konusunda uyarıda bulundu. Saudi Aramco CEO'su Amin Nasser, 5 Ekim'de "sistemin şimdiden zorlandığını" söyledi ^[19]. Nasser, Şubat sonundan bu yana yaklaşık üç milyar varillik arzın kaybedildiğini tahmin etti ^[19]. Stokların yeniden oluşturulmasının iki yıla kadar sürebileceğini belirtti ^[19]. PVM'den Tamas Varga ise Al Jazeera'ya, çatışma öncesi durumu ancak güvenilir bir ABD–İran barış anlaşmasının geri getirebileceğini söyledi ^[19].

ADIPEC sırasında ve sonrasında izlenmesi gerekenler

• Doha görüşmeleri. ANI'nin Axios'a dayanarak aktardığına göre Tahran'da 12 saati aşan görüşmelerin ardından müzakerelerin 31 Ekim'de Doha'da sürmesi bekleniyordu ^[20]. Al Arabiya English'in haberine göre taslak bir çerçeve, ilk mutabakatın ardından yedi gün içinde boğazın yeniden açılmasını öngörüyor ^[20]. Aynı haberlere göre ön koşullar konusundaki tutumlar hâlâ farklı ^[20].
• Tırmanma riski. Euronews'ün aktardığına göre Axios, 3 Kasım'daki ABD ara seçimlerinin ardından İran'a yönelik saldırıların değerlendirildiğini bildirdi ^[5]. AP'nin aktardığı diplomatlara göre henüz nihai bir karar verilmiş değil ^[5].
• Fiyat senaryoları. Bank of America, saldırıların yeniden başlaması hâlinde 120 $'lık Brent'in "büyük olasılıkla gündemde" olduğunu söylerken, Commonwealth Bank of Australia fiyatların 150 $'a çıkması gerekebileceğini belirtti ^[13]. Bunlar bankaların görüşleridir, bu sitenin tahminleri değildir.
• Sahnedeki üretici açıklamaları. Fujairah'a uzanan ikinci boru hattı, Doğu–Batı akışları ve BAE'nin üretim planlarına ilişkin güncellemeler takip edilmeli ^[10,11,12].
• Navlun ve sigorta. Kpler'den Muyu Xu, Bloomberg'e yaptığı açıklamada saldırı tehdidi sürdüğü müddetçe mekik tanker sayısının artmasının navlun oranlarını düşürmesinin olası görünmediğini söyledi ^[7].
• LNG'de yeniden başlatma zamanlaması. Olası bir barış anlaşması, QatarEnergy'nin hasar görmemiş üretim hatlarının bir hafta içinde yeniden çalışabileceği yönündeki tahminini sınayacak ^[16].

Alupetra Brent'i, navlunu ve Hürmüz akışlarını her gün takip ediyor; günlük piyasa sayfalarımız Abu Dabi'den gelecek duyuruları anbean izleyecek.