Şu Anda Helyum Kıtlığı Var mı? Arz, Fiyatlar ve Görünüm, Kasım 2026

Şu anda helyum kıtlığı var mı?

Evet. Mart 2026'da İran saldırıları Katar'ın Ras Laffan kompleksindeki üretimi durdurduğunda dünya helyum arzının yaklaşık üçte biri devre dışı kaldı ^[1]. Arz o zamandan beri kısmen toparlandı, ancak yalnızca kısmi yeniden başlatmalar ve Hürmüz Boğazı'ndan sınırlı geçişlerle hacimler savaş öncesi seviyelerin çok altında kalıyor ^[1]. Sektördeki tedarikçiler piyasayı kıt olarak tanımlamayı sürdürüyor: ABD'li gaz distribütörü WestAir açıkça helyum kıtlığı olduğunu ve bunun beş yıla kadar sürebileceğini söylüyor ^[2].

Ölçek önemli, çünkü helyum arzı yoğunlaşmış durumda. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) 2025 dünya üretimini yaklaşık 190 milyon metreküp olarak tahmin ediyor; bunun yaklaşık 81 milyonunu ABD, yaklaşık 63 milyonunu Katar üretti ^[3]. Katar üretiminin büyük kısmını aylarca, bir kısmını ise yıllarca kaybetmek hızla telafi edilemez.

Helyum neden kıt?

Üç arz şoku aynı anda geldi:

1. Katar. Üretim 2 Mart'ta durdu ve 18–19 Mart'taki füze saldırıları Katar'ın helyum tesislerini de besleyen LNG hatlarına zarar verdi ^[4]. Katar, bu hatlar yeniden inşa edilene kadar helyum üretiminin yaklaşık %14 düşük olmasını bekliyor; bu da üç ila beş yıl sürebilir ^[4].
2. Rusya. Rusya Nisan 2026'da Avrasya Ekonomik Birliği dışına yapılan helyum ihracatı için 2027 sonuna kadar onay şartı getirdi ^[5,6]. AB, 2024'ten bu yana Rus helyumu ithalatını yasaklamış durumda ^[6].
3. Çin. 10 Temmuz 2026'da Çin Ticaret Bakanlığı ve gümrük idaresi helyum ihracatına bitiş tarihi belirtilmeyen geçici bir yasak duyurdu ^[6]. Çin Ocak–Kasım 2025'te yalnızca yaklaşık 438 ton ihraç etmişti, ancak yasak Asyalı alıcılar için küçük bir esneklik kaynağını da ortadan kaldırıyor ^[6].

Lojistik durumu ağırlaştırıyor. Kriz başında yaklaşık 200 özel kriyojenik konteyner Hürmüz yakınında mahsur kaldı ve sıvı helyum buharlaşmadan önce yalnızca yaklaşık 35–48 gün saklanabiliyor ^[1,7].

Helyum fiyatı ne kadar arttı?

Çok, ancak fiyatlar sözleşmeye göre değişiyor. Energy News Beat, spot helyumun savaş öncesindeki bin fit küp (Mcf) başına kabaca 300–500 $'dan yaklaşık 600–1.200 $ veya üzerine çıktığını, bazı kısa vadeli anlaşmaların fit küp başına 0,90 $ civarında yapıldığını bildiriyor ^[1]. Karşılaştırma için USGS, A sınıfı helyumun 2025 baz fiyatını ek ücretler öncesinde Mcf başına yaklaşık 330 $ olarak verdi ^[1].

Distribütörler sözleşmelerin üzerine ücretler ekledi. WestAir'e göre Airgas Mart'tan itibaren yüz fit küp başına 13,50 $ ek ücret uyguladı ve spot fiyatlar krizin başından bu yana %40 ila %100 arttı ^[2]. Helyum fiyatları analizimiz sözleşme ve spot fiyatlamayı daha ayrıntılı ele alıyor.

Kim helyum alabiliyor, kim alamıyor?

Tedarikçiler kota uyguluyor. Airgas 17 Mart'tan itibaren helyumda mücbir sebep ilan etti ve bazı müşterilerine normal aylık hacimlerinin %50'sine kadarını beklemelerini söyledi; distribütörler ise sağlık sektörüne öncelik verdi ^[2]. Üniversiteler ağır etkilendi: Colorado Üniversitesi Haziran'dan itibaren üç kampüsteki kullanıcıları tarihsel kullanımın %40'ına indirdi ^[8].

En büyük alıcılar güvence için ödeme yaptı. Samsung Electronics ve SK hynix, daha yüksek fiyatları kabul ederek Linde ve Air Products ile yeni uzun vadeli tedarik anlaşmaları imzaladı ^[9]. Air Liquide, Almanya'da yeraltı depolarında bir yıldan fazla yetecek arz tuttuğunu söylüyor ^[9].

Helyum kıtlığı iyileşiyor mu?

Yavaş yavaş. Katar Ras Laffan'ı Haziran'da yeniden çalıştırdı ve AKAP Energy'ye göre Ağustos başına kadar Helium 2 tesisinde helyum üretimini yeniden başlattı ^[10]. Ekim'e gelindiğinde sektör kaynakları üretimin normal kapasitenin yalnızca bir kısmıyla sürdüğünü belirtiyordu ^[7]. Hürmüz'den geçen Katar LNG trafiği bir aydır genel olarak sabit; 8 Kasım'a kadar olan on günde on bir yüklü LNG tankeri boğazdan çıktı ^[11]. Katar helyumu LNG ile birlikte üretildiğinden daha istikrarlı LNG üretimi olumlu bir işaret.

Diplomasi toparlanmayı hızlandırabilir. Petrol fiyatları 9 Kasım'da ABD–İran anlaşması umuduyla sert düştü ^[12]. Kalıcı bir anlaşma konteynerlerin daha serbest hareket etmesini sağlar, ancak onarılan kapasite yine de yıllar alır ^[4].

Sık sorulan sorular: helyum kıtlığı

Şu anda helyum arzı kıt mı?

Evet. Kasım 2026 itibarıyla Katar üretimi yalnızca kısmen yeniden sağlandığı, Rusya ihracatı kısıtladığı ve Çin ihracatı yasakladığı için arz hâlâ savaş öncesi seviyelerin oldukça altında ^[1,6,7].

Helyum kıtlığı ne kadar sürecek?

Tahminler farklı. Santiago & Company, piyasanın 2026'nın geri kalanında talebin yaklaşık %15 gerisinde kalacağını ve bunun muhtemelen 2027'ye uzanacağını öngördü ^[4]. WestAir kıtlığın beş yıla kadar sürebileceğini, fiyatların ise üç yıla kadar yüksek kalabileceğini bekliyor ^[2].

ABD'nin yeterli helyumu var mı?

ABD, 2025'te yaklaşık 81 milyon metreküp ile dünyanın en büyük üreticisi ^[3] ve yalnızca ExxonMobil'in Wyoming'deki LaBarge tesisi dünya helyumunun yaklaşık %20'sini sağlıyor ^[1]. ABD'li alıcılar Katar'a Asyalı alıcılardan daha az bağımlı, ancak yine de ek ücretler ve kotalarla karşılaştılar ^[2].

Hastaneler ve MR cihazları için yeterli helyum olacak mı?

Distribütörler sağlık müşterilerine öncelik verdi ^[2]; bu nedenle hastaneler genel olarak önce karşılandı. Helyum kıtlığından en çok kimin etkilendiğine ilişkin analizimiz MR, çip ve uzay sektörlerini ele alıyor.

İzlenmesi gerekenler

• Daha fazla hat devreye girdikçe Katar'ın LNG ve helyum üretimi ^[4,11].
• ABD–İran görüşmeleri ve Hürmüz'den konteyner geçişleri ^[1,12].
• Şu anda kısıtlayıcı olan Rusya ve Çin ihracat kuralları ^[5,6].
• Gaz tedarikçilerinin açıkladığı sözleşme yenilemeleri ve ek ücretler ^[2,9].

Tüm içeriklerimiz için helyum konu sayfasına bakabilirsiniz.

Alupetra, helyum ve LNG piyasalarını İstanbul, Londra ve Dubai'den takip ediyor; Alupetra yaptırım altındaki taraflarla iş yapmaz.